Merceiro

Real Audiencia de Galicia. Executoria librada a instancia de dona Juliana Díaz Feijoo, viúva de don José Rubinos, no preito universal de acredores que houbo contra este. 1778-1791. Libro de contas.Sign.: 8502-28
Data de publicación: 15-10-2020 Data de fin: 15-10-2020

 

O 8 de maio de 1776, Francisco Mangudo Yáñez, comerciante de Medina de Rioseco, presentouse na feira de Escairón (O Saviñao, Lugo) e pediu o secuestro de todos o xéneros que tiña no seu posto José Rubinos, mercader de Monforte, por unha débeda de máis de seis mil reás que tiña con el.

O preito sobre esta e outras débedas de Rubinos que se iniciou daquela remataría dous anos despois, pero a execución demoraríase ata o ano 1791.

 

Días despois, Rubinos declarouse en quebra, ao se presentar diante do corrixidor de Monforte para confesar todas as súas débedas, bens e acredores. Iniciouse así un “xuízo universal de acredores”, que remataría dous anos despois.

Parece que Rubinos tiña tenda en Monforte, pero sobre todo dedicábase a percorrer as feiras desa comarca e das veciñas do Saviñao, A Pobra de Brollón, O Incio, Quiroga..., incluso O Bolo... e vender por menor xéneros téxtiles, sobre todo, pero tamén certos alimentos e outros produtos especiais: chocolate, azucre, canela, sal, xabón, “truchuela” (é dicir, bacallau), coiro de Ourense... E semella que tamén prestaba cartos.
Rubinos transportaba todos estes xéneros en dous “machos” que declara posuír entre os seus bens.
Nunha civilización como a actual, onde todo se vende manufacturado, chama a atención a omnipresencia do granel: as teas véndense por varas e a maior parte dos outros produtos por libras, onzas ou ducias. Na feira de Escairón vendía sobre todo teas (ou quizais era o único que lle interesaba ao acredor):
“1ª. Sempiternas de colores en retazos, sesenta y dos baras y media.
“2ª. Chalón blanco y azul, en dos retazos, diez y siete baras y siete ochavas.
“3ª. Escarlatín, catorce baras y tres quartas.
“4ª. Felpa blanca de lana, una bara.
“5ª. Belillo blanco, bara y media.
“6ª. Pontivi, catorce baras y dos tercias.
“7ª. True, dos baras y media quarta.
“8ª. Yndiana o lienzo pintado, treinta y seis baras y una sesma...
“14ª. Monforte negro y verde, quince varas y media...
“18ª. Baetas remitidas de Palencia, en reatales y algunos rotos, veinte y una varas y quarta...
“35. Abuxetas de Orense, quatro gruesas.
“36. Bolsas de cuero de Orense, dos docenas.
“37. Cintas de lana de Rioseco, una pieza y tres quartos de otra.
“38. Botones grandes de casaca, lisos y de cascarilla, honze docenas...
“40. Botones dorados y blancos lisos de chupa, veinte docenas...
“51. Redecillas de blonda, tres.
“52. Cordones de seda largos, diez...
“60. Papel blanco, dos manos...
No expediente xudicial (unha executoria), moi extenso, figuran dous libros encadernados en coiro onde José Rubinos anotaba as contas coas persoas compradoras dos diversos lugares que visitaba:
"Libro cobrador de lo adeudado y prestado en las ferias de Yncio, Quiroga, Escairón, Chantada. Ban para este año de 1774
Consta tamén entre os documentos a relación de acredores, subministradores dos xéneros que o monfortino vendía, a maior parte comerciantes de fóra de Galicia (de Medina de Rioseco, de Asturias, da Rioxa...), pero tamén “al Rey” ou a comerciantes galegos, próximos ou máis lonxanos:
“Memorial que hago yo, Joseph Rubinos, de todas las partidas de dinero y otras especies que estoy deviendo...:
“Primeramente, al Rey, del papel sellado que está a mi cargo...
“A don Agustín Yglesias, administrador de las casas diezmeras...
“Capital de mi muger...
“A doña Juliana Díaz Feijoo, vecina de la ciudad de Lugo...
“A don Gregorio Vilaamil, asturiano...
“A don Gabriel Canillas, de la ciudad de Río Seco...
“A don Lorenzo Vidal, de la ciudad de Río Seco...
“A don Santiago Díaz Tavanera, vecino de la ciudad de Santiago...
“A don Francisco Mangudo, de la ciudad de Río Seco...
“A don Joseph Rubio, de la ciudad de Río Seco...
“A Joseph Cubelo, de Maceda...
“A don Francisco Antonio Fernández, riojano residente en Lugo...
“A Turibio, criado maragato...
“A dona Rosa Armesto...
“A don Joseph Franxo, presuntero...
“Al padre maiordomo de San Vicente [do Pino]
“A don Manuel Gando, de esta villa...
“Al padre prior actual del priorato de San Fis de cangas...”
Compensaba en parte as grosas sumas que lle debía a estes con 198 partidas ao seu favor doutras tantas persoas, moitas das cales figuran recollidas nos libros de contas que mencionamos.
Este documento ten a signatura 8502-28 do fondo documental da Real Audiencia de Galicia.