3.1. Historia da institución que custodia os fondos do arquivo
Cando contra a finais da década dos corenta os galeguistas do interior consideran que teñen que ampliar o seu campo de actuación, e apostan pola estratexia do activismo cultural coa creación da Editorial Galaxia, como unha das poucas canles posibles para comezar a rexurdir e visibilizarse publicamente, Penzol será compañeiro tamén neste novo emprendemento, formando parte da nómina de accionistas da editora.
Pero aínda irá máis alá, entre as sete misións ou obxectivos asignados no informe á editora o que figuraba en quinto lugar era dotar a Galicia do máximo de autonomía cultural, creando centros de estudo e investigación nos que os investigadores atopen os medios bibliográficos para levar a cabo o seu traballo.Un gran centro onde se reúna toda a bibliografía científica xeneral sobre o principais problemas da nosa investigación cultural, a disposición dos investigadores galegos. Penzol vai a contribuir, pois, ao proxecto colectivo cedendo a súa importante biblioteca e arquivo persoal. Óptase por situala en Vigo, onde tiña o domicilio a editorial Galxia, e onde ademais non existía ningún centro cultural galeguista destas características. Diante desta carencia da cidade olívica no devandito acto de finais de setembro de 1956, Penzol fai entrega simbólica dos seus fondos a Galaxia, á cal confía o seu depósito, custodia e administración. Despois, no tempo que demora entre esta data e a apertura para uso público, transcorren varios anos nos que se levan a cabo as múltiples e variadas xestións necesarias para a súa posta en funcionamento (pescuda dun local, acondicionamento axeitado do mesmo, embalaxe e transporte dos fondos, recepción e preparación destes, etc.).
A resolución desta última cuestión das instalacións de primordial importancia, fica plasmada no contrato de arrendamento que con data de 23 de setembro de 1961 a (daquela) Caja de Ahorros y Monte de Piedad Municipal de Vigo asina coa Editorial Galaxia S.A., representada por Fernández del Riego como director-xerente desta, e no que se acorda o alugamento de varios “departamentos” situados na rúa de Policarpo Sanz, 24.
Por fin, o 7 de abril de 1963 formalízase a entrega dos fondos mediante escritura notarial bilingüe, e constitúese unha fundación, institución xurídica que será a responsable de velar polo goberno e custodia do valioso acerbo patrimonial. Case un mes despois, o 5 de maio de 1963 celébrase o acto de inauguración.
3.2. Contexto cultural e xeográfico
A Fundación establécese en Vigo, inicialmente no nº 24 da rúa Policarpo Sanz e no 1985 os fondos trasladánse á Casa Galega da Cultura nº 2 da Praza da Princesa, a súa sede actual.
3.3. Atribucións/fontes legais
Lei 7/1985, do 2 de abril, reguladora das bases do réxime local .
Lei 7/2014, do 26 de setembro, de arquivos e documentos de Galicia.
Lei 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia.
3.4. Estructura administrativa
Formado por un patronatao formado por presidente, vicepresidente, vicepresidente, secretaria, director da Fundación e 17 vogais.
3.5. Xestión de documentos e política de ingresos
O núcleo básico dos fondos constitúeo a donación de Fermín Penzol. Aportacións posteriores foron e son as constantes que fai o propio Penzol e os membros do Patronato da Fundación, así como numerosos particulares e institucións simpatizantes.
3.6. Edificio
A Fundación Penzol atópase no edificio da Casa Galega da Cultura de Vigo, grazas a un convenio firmado no 1985 co Concello.
3.7. Fondos e outras coleccións custodiadas
1.fondos de orixe pública 2.fondos de orixe privada 3.fondos especiais 4.Fondo Ramón Otero Pedrayo fondos de orixe pública 2.fondos de orixe privada 3.fondos especiais 4.Fondo Ramón Otero Pedrayo
3.8. Instrumentos de descrición, guías e publicacións
-